„Propagowanie pasz rzepakowych to propagowanie polskiego rolnictwa”. To tylko jedno ze znamiennych stwierdzeń, jakie padło ze strony ekspertów uczestniczących w IX Ogólnokrajowej Konferencja poświęconej promocji pasz rzepakowych. Wydarzenie zorganizowano w dniu 18 listopada 2025 r. w malowniczym Gościńcu Dworak w Mońkach na Białostocczyźnie, a jego inicjatorem było Polskie Stowarzyszenie Producentów Oleju, które do tej współpracy zaprosiło tradycyjnie Krajowe Zrzeszenie Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych oraz Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie.

Wśród współorganizatorów nie mogło także zabraknąć gospodarzy, a więc Spółdzielni Mleczarskiej w Mońkach, która zorganizowała w trakcie konferencji stoisko z degustacją swoich smacznych serów. Konferencja, która trwale już wpisała się w kalendarz ważnych spotkań branżowych , zgromadziła licznych rolników, doradców, naukowców oraz ekspertów sektora przetwórstwa nasion oleistych. Uczestnicy spotkali się, by wspólnie budować świadomość hodowców bydła mlecznego na temat walorów białkowych komponentów paszowych z rzepaku oraz praktycznych możliwości ich szerszego wykorzystania w codziennej produkcji mleka.

Uroczystego otwarcia konferencji dokonali: Mariusz Szeliga, Prezes Polskiego Stowarzyszenia Producentów Oleju, Tadeusz Kruszewski, Dyrektor Podlaskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Szepietowie, Juliusz Młodecki, Prezes Krajowego Zrzeszenia Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych, oraz Michał Gąsowski, Wicewojewoda Podlaski. W swoich wystąpieniach podkreślili oni znaczącą rolę Podlasia jako kluczowego regionu produkcji mleka w Polsce oraz rosnące znaczenie krajowych źródeł białka paszowego, w tym w szczególności rzepaku, który powinien być postrzegany w tym kontekście jako ważna roślina oleisto-białkowa odgrywająca również ważną rolę w zmianowaniu i utrzymywaniu gleb we właściwej kulturze rolnej.

                                         Zdjęcie 1. Uroczyste otwarcie konferencji ( od lewej: Tadeusz Kruszewski, Dyrektor PODR; Adam Stępień, Dyrektor PSPO; Mariusz Szeliga, Prezes PSPO; Juliusz Młodecki, Prezes KZPRiRB;  Michał Gąsowski,                                                                   Wicewojewoda Podlaski)

Część merytoryczną otworzył wykład prof. dr hab. Zygmunta M. Kowalskiego z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie zatytułowany „Dlaczego krowa woli rzepak niż soję?”. Profesor w sposób niezwykle klarowny i poparty bogatym materiałem naukowym przedstawił najważniejsze argumenty przemawiające za wykorzystaniem poekstrakcyjnej śruty rzepakowej w żywieniu krów mlecznych. Zwrócił uwagę, że zwierzęta osiągają na paszach rzepakowych lepsze wyniki produkcyjne dzięki korzystniejszemu składowi aminokwasowemu oraz wyższej efektywności wykorzystania azotu — odzysk N w mleku może wynosić od 24 do 35% pobranego azotu, co przekłada się zarówno na efektywność żywienia, jak i na ograniczenie strat środowiskowych.

           Zdjęcie 2. Prof. dr hab. Zygmunt M. Kowalski, UR w Krakowie

 

Profesor Kowalski rozprawił się również z popularnymi mitami dotyczącymi pasz rzepakowych. Stanowczo obalił twierdzenia, jakoby śruta rzepakowa miała rozkładać się w żwaczu zbyt szybko, obniżać smakowitość dawki czy negatywnie wpływać na zdrowie krów — podkreślając, że opinie te nie znajdują potwierdzenia ani w badaniach naukowych, ani w praktyce. Jednocześnie wykazał, że w przeliczeniu na ilość dostarczonego białka pasze rzepakowe są wyraźnie bardziej ekonomiczne od śruty sojowej.

W swoim wystąpieniu profesor zwrócił również uwagę na wysoką zawartość melatoniny w paszach rzepakowych oraz na fakt, że śruta rzepakowa zawiera więcej metioniny niż śruta sojowa. Metionina — jako aminokwas ograniczający — odgrywa istotną rolę w kształtowaniu wydajności i zdrowotności krów. Przewaga rzepaku nad soją wynika więc zarówno z jego efektów metabolicznych, jak i z bardziej korzystnego profilu aminokwasowego. Szczególnie żywą reakcję wywołało obrazowe porównanie profesora, który stwierdził, że „zamiana poekstrakcyjnej śruty rzepakowej na śrutę sojową to jak zamienić mercedesa na lanosa”, co spotkało się z żywiołową reakcją uczestników.

Zdjęcie 3. Mariusz Hein, Ampol-Merol Sp. z o.o.

Kolejnym prelegentem był Mariusz Hein, przedstawiciel partnera konferencji — spółki Ampol-Merol —, który w swoim wystąpieniu zatytułowanym „Pasze rzepakowe w żywieniu bydła mlecznego” zwrócił uwagę na możliwość stosowania pasz rzepakowych jako nawet 100% źródła białka w żywieniu krów od 12. miesiąca życia, z możliwością wprowadzania śruty rzepakowej już od 3. miesiąca życia. Jak zaznaczył, polskie kierunki żywieniowe — zarówno akademickie, jak i praktyczne — coraz wyraźniej wskazują na potrzebę korzystania z rodzimych źródeł białka, a „królową stołu paszowego robi się poekstrakcyjna śruta rzepakowa”.

W swoim apelu końcowym Mariusz Hein zachęcił uczestników do świadomego korzystania z krajowych surowców: „Używajmy rodzimych surowców. Mamy realny wpływ na rozwój polskiego rolnictwa. Kupując śrutę rzepakową, poprawiasz wyniki swoich krów, a jednocześnie wspierasz przyszłość swojego sąsiada i całego sektora.”

Zdjęcie 4. Prof. dr hab. Marcin Gołębiewski, SGGW

Następnie odbyła się prezentacja prof. dr hab. Marcina Gołębiewskiego ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie pt. „Od białka ogólnego do aminokwasów: pasze rzepakowe w kontekście zaleceń NASEM 2021”. Profesor omówił praktyczne znaczenie zaleceń NASEM w bilansowaniu dawek dla krów mlecznych, wskazując na rolę aminokwasów ograniczających oraz na to, jak śruta rzepakowa może poprawiać efektywność dawek opartych na kukurydzy. Zaznaczył, że rzepak doskonale uzupełnia deficyt metioniny, a w dawkach z dużym udziałem DDGS poprawia strawność mieszanki. Podkreślił też korzyści stosowania rzepaku w dawkach opartych na trawach oraz jego rolę w łagodzeniu negatywnych skutków nadmiernej fermentacji skrobi. Wskazał również, że stosowanie pasz rzepakowych może ograniczyć konieczność stosowania dodatków chronionej metioniny.

Zdjęcie 5. Piotr Floryszczak, Ewrol Sp. z o.o.

Po przerwie kawowej głos zabrał Piotr Floryszczak, główny technolog ds. żywienia bydła w firmie Ewrol, w wystąpieniu „Krowa przyszłości — jak sprostać przyszłym wymaganiom żywieniowym”. Przedstawił on zmiany w wydajności mlecznej na przestrzeni lat, wskazując, że najlepsze polskie stada osiągają dziś około 16 tys. kg mleka w laktacji, a najlepsze krowy — 22–23 tys. kg, podczas gdy światowe rekordzistki dochodzą do 32 tys. kg. Podkreślił, jak istotny dla zdrowia i wydajności krów jest okres powycieleniowy, który decyduje o przebiegu całej laktacji.

Ostatnim punktem programu był panel ekspercki, moderowany, podobnie jak i cała konferencja, przez Adama Stępnia, Dyrektora Generalnego PSPO. Udział w nim wzięli: Tadeusz Kruszewski - Dyrektor PODR w Szepietowie, Maciej Zglenicki reprezentujący AGROLOK Sp. z o.o., Juliusz Młodecki, Prezes KZPRiRB oraz Radosław Stasiuk, Wiceprezes Zarządu PSPO. Dyskusja koncentrowała się na bieżących wyzwaniach w uprawie rzepaku, w tym ocenie, czy rzepak w obecnych warunkach rynkowych i pogodowych nadal „broni się” jako kierunek produkcji. Uczestnicy omawiali także sytuację z perspektywy przetwórców, znaczenie stabilności podaży surowca oraz konieczność konsekwentnej realizacji krajowej strategii białkowej, w której rzepak odgrywa fundamentalną rolę. Poruszono również temat konkurencyjności soi oraz możliwości zwiększenia zaangażowania doradztwa rolniczego w promocję pasz rzepakowych. Paneliści zgodnie podkreślali potrzebę dalszej intensyfikacji działań promujących pasze rzepakowe jako stabilne, dostępne i konkurencyjne źródło białka paszowego. 

Zdjęcie 6.Debata ekspercka ( od lewej: Adam Stępień, Tadeusz Kruszewski, Radosław Stasiuk, Maciej Zglenicki, Juliusz Młodecki)

Konferencję zamknięto oficjalnym podsumowaniem, podziękowaniami dla prelegentów, partnerów i uczestników oraz wspólnym obiadem.

Serdecznie dziękujemy wszystkim prelegentom, partnerowi strategicznemu — firmie , Ewrol Sp. z o.o.— a także partnerom wydarzenia: GTC Agro Sp. z o.o. i Ampol-Merol Sp. z o.o., oraz wszystkim uczestnikom za aktywny udział i inspirujące dyskusje. Do zobaczenia na kolejnej edycji!